LEESOBSERVATIES

Voor mij behoort Michel Houellebecq tot de grootste schrijvers van deze tijd. In Elementaire deeltjes heeft hij de invloed van de jaren zestig van de vorige eeuw genadeloos geanalyseerd. In andere boeken liet hij zien dat mannen en vrouwen in de West- Europese cultuur seksueel op elkaar uitgekeken zijn en dat het geen wonder is dat de mannen van hier vrouwen van daar gaan halen. Volgens Houellebecq is de liefde bij ons in de greep van de markt van vraag en aanbod terechtgekomen, waarbij de goed gelukte exemplaren de meeste kans op succes hebben. De schrijver vereenzelvigt zich vooral met de slachtoffers van deze markwerking. Uit bijna al zijn boeken rijst dan ook een stervenseenzaam hoofdpersonage op. Ik ken geen schrijver die de eenzaamheid van deze tijd zo wrang beschrijft als Houellebecq.

In de loop der jaren liet hij zich ook kennen als een gevreesde islamcriticus. Daarmee kwam hij zelf onder vuur te liggen. In zijn nieuwste boek Onderworpen krijgt Frankrijk, zijn land van herkomst, een islamitische regering. Dat proces beschrijft hij zo neutraal dat ik me als lezer afvroeg of hij wellicht blij was met deze ontwikkeling. De islamisering gaat zo geleidelijk en Frankrijk-vriendelijk dat je er eigenlijk niet veel op aan te merken kunt hebben. Voor het hoofdpersonage dat we zo goed kennen uit zijn eerdere boeken heeft de geïslamiseerde universiteit waar hij werkt ook nog een geweldige oplossing in het verschiet.  

FRAGMENT(EN)

'Vind je het niet erg als ik zeg dat je een macho bent?' 'Ik weet niet, misschien klopt het wel, ik moet een soort halve macho zijn. Ik ben er eigenlijk nooit van overtuigd geweest dat het zo'n goed idee was dat vrouwen konden stemmen, dezelfde studies konden volgen als mannen, dezelfde beroepen konden gaan uitoefenen enzovoort. We zijn er wel aan gewend geraakt, maar is het in wezen een goed idee?'

Ze kneep verbaasd haar ogen samen, een paar seconden had ik de indruk dat ze het zich echt afvroeg, en van de weeromstuit deed ik dat ook, heel even, om vervolgens tot het besef te komen dat ik geen antwoord op die vraag had, niet meer dan op enige andere.

'Dus jij bent voor een terugkeer naar het patriarchaat, is dat het?'

'Ik ben nergens voor, dat weet je best, maar het patriarchaat had toch als minimale verdienste dat het bestond, nou ja, ik bedoel dat het zichzelf als maatschappelijk systeem in stand hield, je had gezinnen met kinderen, die globaal weer hetzelfde schema reproduceerden, kortom het liep. Nu zijn er niet genoeg kinderen meer, dus het is bekeken.'