LEESOBSERVATIES

Haar ex Carl is een nietsnut. Lafheid en krachteloze darmen vormen de bouwstenen van zijn DNA. Rijkeluiszoon die nooit ouder dan 12 is geworden. Toen Carl nog bij zijn gezin woonde, bracht hij een groot deel van zijn tijd door op de wc. Later denkt Josie hieraan terug als een advocaat die bij haar op bezoek is, vraagt of hij even naar de wc mag:  'Alle mannen in haar leven waren liever alleen op de wc dan alleen met haar.' Veel mensen hebben zo'n schaduwidentiteit, die zorgvuldig verborgen wordt gehouden.

Leuke eigenschappen van Josie: ze vindt mensen soms leuk en praten heeft weinig nut:  'Het was zoiets als 'stilstaan helpt' zeggen tegen iemand die wegzinkt in drijfzand.'

Ze is van mening dat comfort de dood is voor de ziel, 'die van nature zoekend, vasthoudend en onbevredigd is.' Josie weet precies wat kinderen nodig hebben: buiten zijn in de ruigte. Om evenwicht te krijgen, heeft een mens volgens haar één derde comfort en twee derde chaos nodig. Die balans hoopt ze in Alaska te vinden. 

Auteur Dave Eggers heeft een speciaal oog voor hoe kinderen met elkaar omgaan. Ik heb dat niet eerder zo mooi beschreven gezien. Een klein meisje loopt voorzichtig van de trap af, terwijl een volwassene lachend toekijkt. Haar iets oudere broertje kijkt ook toe, maar die vindt dat er niets te lachen valt.

Paul, de oudste van de twee, heeft ijspriesterogen. Ik kon me wel een beetje voorstellen hoe die eruit zien, maar toen ik onlangs met een man stond te praten die omringd werd door zijn kinderen en het jongetje aankeek, zei ik ineens: 'Hij heeft ook ijspriesterogen!' Die vader beaamde dat meteen.

Het boek bevat een aantal prikkelende stellingen, zoals 'de hedendaagse mens is wraakzuchtig' en 'interessante mensen moeten geen kinderen krijgen.' De uitleg van deze beweringen is fantastisch en behoorlijk overtuigend. Je blijft erover nadenken.

Op de laatste pagina's, waarin de strijd met de elementen wordt beschreven, gaat Eggers, over de grenzen van tijd en plaats heen, de dialoog aan met Homerus' Odyssee. Zou hij misschien niet gedaan hebben als het verhaal zich niet in het ruige Alaska had afgespeeld. 

Dave Eggers is een geëngageerde schrijver. Hij is ook anti-Trump. Voor anti-Trumpsongs: 30days30songs.com 

 

 

 

 

FRAGMENT(EN)

'Budgetteren!'had Raj tijdens een van zijn onthullende tomeloze tirades tegen haar gezegd. 'Je moet gewoon budgetteren!' had hij gezegd of uitgeroepen. Hij was de enige persoon die ze ooit had ontmoet die echt sprak op een manier waarbij dat werkwoord op zijn plaats was: uitroepen. Het was een vreemd woord, heel gebruikelijk in de prentenboeken die ze haar kinderen voorlas. Daarin, in de jaren vijftig en zestig, riep iedereen dingen uit, maar in het echte leven had ze het werkwoord nooit passend gevonden. Totdat ze Raj leerde kennen, die met opengesperde ogen en luide stem de hele tijd dingen uitriep. 'Je moet een levensbudget maken!'riep hij uit. 'Heb je ooit een huishoudbudget gemaakt?'

Josie zei van niet. Niet echt, nee. In plaats daarvan had ze ervoor gekozen haar besparingen in te schatten, het bedrag dat ze overhield grofweg te weten, haar inkomsten te flatteren en haar kosten te onderschatten.

'Nooit?' riep Raj uit. 'Maar dat kan je heel veel rust schenken als het allemaal wat krap is of als het allemaal wat chaotisch aanvoelt. Tien rekeningen kunnen voelen als een aanslag, maar binnen het kader van een budget, van verwachtingen, zijn ze schappelijk, machteloos zelfs. Je verwacht dat ze komen en hebt de middelen om ze weg te werken.'

Josie had om zich heen gekeken, zoekend naar een uitweg. 

'Zo moet je ook je leven, het land of de wereld bekijken. In elk willekeurig jaar zou je bepaalde dingen moeten verwachten. Je kun er bijvoorbeeld op wachten dat je geconfronteerd wordt met een verschrikkelijke terreurdaad. De zoveelste onthoofding van een man in oranje kleren is schokkend en maakt dat je nooit meer je huis uit wilt, maar niet als je die hebt gebudgetteerd. De zoveelste schietpartij in een winkelcentrum of een school kan je een dag verlammen, maar niet als je die hebt gebudgetteerd. Dat is het schietincident van deze maand, zeg je dan. Dan heb je in je grootboek een positief saldo. Dan heb je een overschot. Restitutie.'

Raj was een van de redenen waarom ze van mening was dat al haar collega's in de medische of paramedische hoek maar een fractie van de totale gekte verwijderd waren. 'Budgetteer voor je kinderen dat ze voor hun tiende een of ander letsel oplopen,' ging hij verder. 'Dat de helft van je vrienden zal scheiden. Dat een van je ouders jonger zal sterven dan zou moeten. Dat twee van je heterovrienden eigenlijk homo zijn. En dat op zeker moment iemand, een vreemde, een patiënt, zal opstaan en besluiten je te vernietigen en je praktijk in te pikken!' zei hij.

Josie had dit gesprek en Rajs theorie niet serieus genomen tot het moment waarop elk aspect ervan bewaarheid werd -- de onthoofdingen, de schietpartijen en toen Evelyn --, allemaal in een paar weken tijd. De man was een profeet.